Medikaplant

Madè: Sa k Madè a Menm?

Medikaplant.org

Madè: Kisa ki Madè a? Ki jan l fèt?

Medikaplant la pou demistifye ak demokratize konesans medsin popilè Ayisyen an. Chak jou n tande pale boutèy Madè, granmoun ap pede site non l, epi youn pa vrèman ka di w kote l soti. W ap jwenn li nan botanika sitou, Ayisyen pran l pou wonga oswa bagay mistik. 😂😂🤣Non zanmanm, se yon plant, yo pran rasin plant madè a [madder root], yo konpozeyon tranpe [tonkti] avèl swa ak alkòl oubyen gliserin, pafwa yo itiize tou de, pou yo ka ekstrè ajan aktif ki nan rasin plant lan. Yo mete rasin yo tranpe nan kleren oswa gliserin pou 4-6 semèn anviwon nan yon bokal byen sele ki pa ekspoze nan limyè ou solèy. Medikaplant fè pòs sou jan yo konpoze tonkti [tincture] nan zèboloji.

Kèk Non Plant Madè a Genyen:

  • Non syantifik: Rubia Tinctorum
  • Anglè: Madder, common madder, rose madder oubyen dyer’s madder; sanble se non anglè a Ayisyen kreyolize a.
  • Fransè: Garance, Garance des Teinturiers, Rouge des Teinturiers,
    Panyòl: Rubia, Rubia de Tintas
    Lòt non: Madere [Ayiti], Bengal Madder, Fäberröte, Garança, Granza, Indian Madder, Krapp, Robbia, Rubiae Tinctorum Radix.

Kèk Byenfè Madè Genyen:

Atansyon ak likid ektrè madè a yo konn itilize l kòm koloran sitou pou bay twal fabrik koulè ak lòt pwodui ankò; men li gen pwopriyete medisinal tankou ede kèk maladi po tankou tach, mak, maleng ki difisil pou geri, elimine pyè nan ren ak vesi, moun ki paralize, doulè syatik [sciatica], jonis [jaundice an anglè; jaunisse an fransè], pwoblèm larat [spleen] ak pwoblèm kanal irinè a tankou pou pipi, degoute, pipi san, enflamasyon, nakal brile, elatriye. Nou pa ka fin site tout benefis plant sa nan medsin plant men nou dwe presize manke evidans syantifik, sa vle di etid ki pwouve tout byenfè sa yo na ka pratik.

Anplis, ti moun piti ki chikata, ki pako ka kanpe byen ak mache, sa k gen feblès nan manb yo, nan medsin popilè Ayiti a, nou itilize l pou sa anpil, pou bay timoun ou nenpòt malad la jèvrin ou manb. Yo konn itilize l pou pwoblèm san ak règ, li plen lòt benefis. Se plis rasin nan nou itilize nan medsin popilè a men grenn lan tou rapwoche ak grenn kafe, nou ka kouvri sa nan lòt pòs. Se yon bon tonik plant sa ye. Gen moun ki tilize plant madè a pou bann kòm yon afwodizyak. Nou konn depi n di bann, tout mesye yo gentan enterese, kontinye li pòs la pou ka konprann risk yo.

Jan pou n Itilize Madè ak Eske l bay kansè vre?

Sonje se topikalman, sa vle di sou po, yo itilize likid rasin Madè a. Pinga nou bwè l. Anpil etid sou rat nan laboratwa montre gen konpoze yo izole nan plant Rubia Tinctorum [Madder] a ki ta sanble kanserijèn men manke evidans pou ratifye sa. Etid sa yo fèt sou konpoze yo izole oswa ekstrè nan plant lan, se la yo jwenn pami konpoze ki nan plant lan genyen ki ta sanble lakoz kansè nan kèk rat. Konsa li pi sekiritè si nou pa itilize plant lan oralman. Men ta sanble, itilizasyon plant lan konplè kòm medsin pou moun bwè pa reprezante pwoblèm swivan evidans ki disponib pou kounye a. Men likid koloran [dye] Madè a nou pa dwe bwè l, enstans legal yo pa apwouve pou moun pran l aloral USA kou an Ewòp. Si n ap itilize Madè (re] asire n pran sa k apwouve pou itilizasyon medisinal la.

Nou vle presize: nan medsin tradisyonèl Ayisyen an, youn nan prensip fondalnatal pratik la se itilize plant yo menm ankè san izole grenn konpoze fitochimik ladan yo pou itilize kòm medikaman. Nan nati natirèl ak òganik plant lan tout konpoze sa yo deja byen balanse ak blennde nan bon sinèji pou minimize kèk efè segondè fatal ou grav. Sou mache entènasyonal la, nan zèboloji, pratikan yo ak syantifik yo priyorize metòd izolasyon oswa ekstrè kèk ajan aktif nan plant yo pou konpoze remèd, se la tout pwoblèm nan chita, tout dega ak tèt kase sa yo koumanse. Se sa tou ki montre malgre yo jwenn kèk konpoze kanserijèn nan yon plant apre ekstraksyon, sa vle di, lè yo fin separe l oswa retire l apa de lòt konpoze ki nan plant lan, lè yo lese tout plant an ankè, plant lan pa gen menm efè sa yo sou kò moun. Vrè Medsin tradisyonèl la, itilize plant yo ankè apa oubyen nan melanj sinèjik ak lòt pou bay bon rezilta padan yo minimize efè segondè yo nan ka si ta menm genyen efè vre.

Atansyon:

Fanm ansent oswa k ap bay tete pa dwe itilize Madè a paske gen anpil risk. Nou pa dwe bwè l ditou. Nenpòt moun ki ta konsome, yon bagay yo dekonseye, ou mèt konnen tout likid kò w sekrete ou pwodui ka vin tou wouj: pipi, swe, krache, ata twalèt ou, fanm nouris ka wè lèt yo tou wouj tou.

Pou aprann jan pou w konpoze boutèy ralman ki fèt ak Madè a pou rale manb yon moun, n ap klike la pou ale li atik la sou sit Medikaplant lan: https://medikaplant.org/boutey-ralman-pou-moun-k-ap…/

Pou plis rechèch sou plant Madè a, nan kòmantè yo n ap pataje kèk etid kòm referans pou sila ki vle founo je gade, menm si yo ann anglè, w a tradui yo. Kontinye envite plis moun swiv Medikaplant si yo vle prann konprann byenfè lanati pou sove ka pwoteje lavi yo.

Medikaplant

www.medikaplant.org


Referans:
– Kèk atik nou ka li pou kontinye fouye plis sou plant sa

  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK326613/#:~:text=tinctorum%20contain%20a%20red%20colouring,et%20al.%2C%201992).

  • Bakhtiyari, Z. (2011). Madder (Rubia Tinctorum) medicinal properties and its application in complementary medicine. Caring Today5(16-17), 47-53
Atik similè
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

kite yon komantè